İçindekiler
- Neden alternatif arama motoru?
- Önce bilinmesi gereken: kendi indeksi var mı?
- Gizlilik odaklı arama motorları
- Bölgesel devler
- Büyük alternatifler
- Amaç odaklı motorlar
- Yapay zekâ arama katmanı
- Meta arama motorları
- Artık olmayan veya dönüşen motorlar
- Pazar payları
- SEO açısından ne yapmalı?
- Aynı sorgu, altı motor: sonuçlar ne kadar farklı?
- Arama davranışı nasıl değişiyor?
- Bir motoru değerlendirirken sorulacak beş soru
- Tarayıcı ve motor ilişkisi
- Gizlilik motorları gerçekte ne kadar farklı?
- Kurumsal kullanımda alternatif motorlar
- Özetle
- Sıkça sorulan sorular
Yazı özetiOkumadan önce ana noktaları görün
Özet
Yirmi arama motoru amaçlarına göre gruplandı: gizlilik, bölgesel, amaç odaklı, yapay zekâ ve meta arama. Hangi motorun kendi indeksi olduğu ayrıldı, kapanmış veya dönüşmüş isimler işaretlendi.
Bu yazı kimler için?
Arama görünürlüğünü Google dışındaki kanallarda da değerlendiren SEO ekipleri ve meraklı kullanıcılar.
Öne çıkanlar
- Alternatif motorların çoğunun kendi indeksi yok.
- DuckDuckGo için Bing'de iyi olmak yeterli.
- Mojeek ve Brave Search kendi indeksleriyle ayrı değerlendirilmeli.
- Ixquick ve CC Search artık yok; eski listeler güncel değil.
- Bing'in gerçek etkisi kendi payından büyük.
Bu yazıda neler var?
- Kendi indeksi var mı?
- Gizlilik odaklı motorlar
- Bölgesel devler
- Amaç odaklı motorlar
- Yapay zekâ arama katmanı
- Kapanan ve dönüşen motorlar

Google dışında kullanılabilir durumda onlarca arama motoru var. Ama bunların çoğu kendi indeksine sahip değil; Bing veya Google sonuçlarını farklı bir arayüzle sunuyor. Bu ayrım, listeye bakarken bilinmesi gereken en önemli şey.
Bu yazı yirmi motoru amaçlarına göre grupluyor, hangisinin kendi indeksi olduğunu ayırıyor ve eski listelerde hâlâ yer alan ama artık var olmayan isimleri işaretliyor.
Neden alternatif arama motoru?
Gizlilik
Gizlilik odaklı motorlar arama geçmişini kişiye bağlamıyor, profil oluşturmuyor ve çoğu durumda IP adresini saklamıyor. Takip edilmeden aramak isteyen kullanıcıların ana gerekçesi bu.
Farklı sonuç görme ihtiyacı
Kişiselleştirme, Google'da herkesin farklı sonuç görmesine yol açıyor. Bir sayfanın "gerçekte" kaçıncı sırada olduğunu görmek isteyen SEO çalışanları için kişiselleştirmesiz motorlar pratik.
Niş arama ihtiyaçları
Hesaplama, açık lisanslı görsel bulma, akademik kaynak tarama gibi ihtiyaçlar için özelleşmiş motorlar genel amaçlı motorlardan daha iyi sonuç veriyor.
Yapay zekâ asistanları
Son yıllarda arama davranışının bir kısmı yapay zekâ asistanlarına kaydı. Bunlar klasik anlamda arama motoru değil ama aynı ihtiyacı karşılıyorlar.
Önce bilinmesi gereken: kendi indeksi var mı?

Web'i kendi başına tarayıp indeksleyen motor sayısı çok az. Bunun SEO açısından doğrudan bir sonucu var.
Kendi indeksi olanlar
Google, Bing, Yandex ve Baidu büyük ölçekli kendi indekslerine sahip. Mojeek ve Brave Search da kendi tarayıcılarıyla indeks kuruyor.
Başka indeksi kullananlar
Yahoo ve DuckDuckGo sonuçlarının önemli kısmını Bing'den alıyor. Startpage Google sonuçlarını gizlilik katmanıyla sunuyor. Ecosia ve Qwant gibi motorlar da büyük ölçüde dış kaynaklara dayanıyor.
Bunun SEO'ya etkisi
DuckDuckGo'da görünmek için ayrı bir çalışma yapmanıza gerek yok; Bing'de iyi olmanız yeterli. Bing tarafındaki kurulum için Bing Webmaster Tools rehberine bakın.
Buna karşılık Mojeek ve Brave Search kendi indeksleriyle çalıştığı için ayrı değerlendirilmeli: sitenizin bu tarayıcılara erişilebilir olması gerekiyor.
Gizlilik odaklı arama motorları
DuckDuckGo
Gizlilik odaklı motorların en bilineni. Arama geçmişini kişiye bağlamıyor, sonuçların önemli kısmını Bing indeksinden alıyor. Kendi tarayıcısı ve izleyici engelleme araçları da var.
Startpage
Google sonuçlarını kullanıcı bilgisi aktarmadan sunuyor. "Google sonuçları istiyorum ama takip edilmek istemiyorum" diyenler için tasarlanmış.
Brave Search
Brave tarayıcısının arama motoru. Kendi indeksini kurma yönünde ilerleyen az sayıdaki motordan biri olması onu diğer gizlilik motorlarından ayırıyor.
Mojeek
Tamamen kendi tarayıcısı ve kendi indeksiyle çalışan bağımsız bir motor. İndeks büyüklüğü devlerle kıyaslanamaz ama bağımsız sonuç üreten nadir örneklerden.
Qwant
Avrupa merkezli, gizlilik odaklı bir motor. Avrupa pazarında bilinirliği daha yüksek.
SearXNG
Açık kaynaklı meta arama yazılımı. Kendiniz kurabiliyorsunuz ya da başkalarının kurduğu örnekleri kullanabiliyorsunuz. Birden fazla motorun sonucunu birleştiriyor.
Bölgesel devler
Yandex
Rusya'da baskın, Türkiye'de de kayda değer bir kullanıcı kitlesi var. Kendi indeksi, kendi tarayıcısı ve harita ekosistemi bulunuyor.
Türkiye'ye hizmet veren siteler için göz ardı edilmemesi gereken bir kanal. Kurulum için Yandex Webmaster rehberine bakın.
Baidu
Çin'in baskın arama motoru. Çin pazarına satış yapmıyorsanız doğrudan bir ilgisi yok, ama ölçek olarak dünyanın en büyük motorlarından biri.
Naver
Güney Kore'de yaygın. Klasik bir arama motorundan çok, blog, kafe ve alışveriş içeriklerini bir arada sunan bir portal yapısında.
Seznam
Çekya'da yerel olarak güçlü, kendi indeksine sahip bir motor. Bölgesel motorların hâlâ var olabildiğinin örneği.
Büyük alternatifler
Bing
Microsoft'un motoru ve kendi indeksine sahip. Edge tarayıcısı, Windows arama kutusu ve Copilot üzerinden geniş bir kullanıcı tabanına ulaşıyor.
Yahoo
Bir zamanlar kendi indeksi vardı; bugün sonuçları Bing besliyor. Japonya'daki yapısı farklı işliyor.
AOL ve Ask
İkisi de arama tarihinin eski isimleri. Bugün kendi indekslerini sürdürmüyorlar ve trafiği büyük ölçüde azalmış durumda.
Amaç odaklı motorlar

Ecosia
Arama gelirinin bir kısmını ağaç dikimine ayıran motor. Sonuçları büyük ölçüde dış kaynaklardan geliyor; farkı sonuçta değil gelir modelinde.
WolframAlpha
Web sayfası listelemiyor; hesaplama yapıyor ve yapılandırılmış cevap üretiyor. Matematik, fizik, istatistik ve birim dönüşümü için güçlü.
Openverse
Açık lisanslı görsel ve ses dosyaları için arama motoru. Telif sorunu olmadan görsel arayanlar için doğru adres.
İçerik üretiminde kullanılacak görseller için bu tür kaynaklar, rastgele bulunan görsellere göre çok daha güvenli.
Kagi
Reklamsız, abonelik modeliyle çalışan bir motor. Ücret karşılığında reklamsız ve kişiselleştirme odaklı sonuç sunuyor. Niş ama sadık bir kullanıcı kitlesi var.
Yapay zekâ arama katmanı
Bunlar klasik anlamda arama motoru değil; sonuç listesi yerine cevap üretiyorlar. Ama aynı ihtiyacı karşıladıkları için aynı tabloda değerlendirilmeleri gerekiyor.
Perplexity
Kaynak göstererek cevap üreten arama odaklı asistan. Verdiği cevaplarda bağlantı sunması, markaların görünürlük açısından ilgilendiği bir özellik.
ChatGPT arama ve Copilot
İkisi de arama katmanıyla çalışıyor. Copilot'ın arama tarafı Bing'e dayanıyor; bu yüzden Bing'de indekslenmek yapay zekâ görünürlüğü açısından da önemli.
Markalar için ne anlama geliyor?
Yapay zekâ yanıtlarında görünmek, klasik sıralamadan farklı bir iş. Markanın üçüncü taraf kaynaklarda ne kadar geçtiği belirleyici oluyor.
Nereden başlanacağı GEO kontrol listesinde anlatılıyor.
Meta arama motorları
Dogpile
Birden fazla motorun sonucunu birleştirip sunuyor. Kendi indeksi yok; değeri sonuçları bir arada görmek isteyenler için.
SearXNG
Açık kaynaklı olması nedeniyle kendi örneğinizi kurabiliyorsunuz. Hangi kaynaklardan sonuç çekeceğini kendiniz yapılandırabiliyorsunuz.
Artık olmayan veya dönüşen motorlar

İnternette dolaşan "alternatif arama motorları" listelerinin çoğu yıllar önce yazıldı ve güncellenmedi. Aşağıdaki isimler hâlâ o listelerde görünüyor.
Neden bu bölüm önemli?
Kapanmış bir motoru listeye koymak, listenin tamamının güncelliğini şüpheli hâle getiriyor. Bir kaynağın ne kadar güncel olduğunu anlamanın pratik yolu: Ixquick veya CC Search hâlâ listede mi?
Pazar payları
Arama motoru pazar payı verisi ülkeye ve cihaz türüne göre belirgin şekilde değişiyor. Masaüstü ve mobil dağılımı da farklı.
Rakamları nasıl okumalı?
"Bing'in payı yüzde X" gibi bir rakam, Bing indeksini kullanan diğer yüzeyleri kapsamıyor. Yahoo, DuckDuckGo ve Copilot'un payını da aynı indekse eklemek gerekiyor.
Bu yüzden "Bing önemsiz" sonucuna tek bir pazar payı rakamına bakarak varmak yanıltıcı oluyor.
SEO açısından ne yapmalı?
Bing ve Yandex için panel kurun
İkisi de kendi indeksine sahip ve ikisi de ücretsiz panel sunuyor. Kurulum birkaç dakika sürüyor, veri karşılaştırması ise sürekli değer üretiyor.
Botları engellemediğinizden emin olun
Toptan yazılmış bot engelleme kuralları, bağımsız indeks kuran motorları (Mojeek, Brave) da engelleyebiliyor. robots.txt dosyanızı bu gözle gözden geçirin.
Dosyanın doğru yapılandırılması için robots.txt rehberine bakın.
Temel teknik disiplin her motorda aynı
Taranabilirlik, hız, mobil uyum, temiz URL yapısı ve yapılandırılmış veri bütün motorlarda geçerli. Motor başına ayrı bir teknik strateji kurmanız gerekmiyor.
Aynı sorgu, altı motor: sonuçlar ne kadar farklı?
Motorların gerçekten farklı sonuç verip vermediğini anlamanın en pratik yolu aynı sorguyu hepsine sormak. Birkaç deneme sonra ortaya çıkan tablo şu oluyor.
Örtüşme yüksek
Aynı indeksi kullanan motorların ilk on sonucu büyük ölçüde aynı çıkıyor. DuckDuckGo ile Bing arasındaki fark, sıralamada birkaç basamaklık kaymadan ibaret kalabiliyor.
Bağımsız indekslerde fark belirgin
Mojeek gibi bağımsız indeksle çalışan motorlarda sonuçlar gerçekten farklılaşıyor. İndeks daha küçük olduğu için bazı sorgularda sonuç bulunamıyor, bazılarında ise devlerin göstermediği sayfalar çıkıyor.
Markanızı test etmenin yolu
Kendi marka adınızı ve ana hizmet sorgunuzu altı farklı motorda aratın. Hangisinde görünmediğinizi not edin.
Görünmediğiniz motor kendi indeksiyle çalışıyorsa teknik bir erişim sorunu olabilir: bot engellenmiş, site taranmamış ya da indekse girmemiş olabilir.
Arama davranışı nasıl değişiyor?
Sorgular uzuyor
Kullanıcılar giderek daha uzun ve konuşma diline yakın sorgular yazıyor. Bunun sebebi hem sesli arama hem yapay zekâ asistanlarının alışkanlık yaratması.
Uzun sorgulara hazırlanmak için içeriğin soruları doğrudan yanıtlaması gerekiyor. Konunun ayrıntısı arama niyeti yazısında anlatılıyor.
Tıklamasız aramalar artıyor
Sonuç sayfasında doğrudan cevap verilmesi, kullanıcının siteye hiç gitmeden ayrılmasına yol açıyor. Bu, bütün motorlarda görülen bir eğilim.
Pratik sonucu: gösterim sayısı artarken tıklama sayısının sabit kalması artık normal sayılmalı. Ölçümü yalnızca tıklama üzerinden yapmak eksik kalıyor.
Marka araması değer kazanıyor
Tıklamasız arama arttıkça, kullanıcının doğrudan marka adını araması daha değerli hâle geliyor. Marka bilinirliği, klasik SEO'nun tamamlayıcısı değil ön koşulu olmaya başlıyor.
Bir motoru değerlendirirken sorulacak beş soru
- Kendi indeksi var mı? Yoksa hangi kaynaktan besleniyor?
- Hedef kitleniz orayı kullanıyor mu? Genel pazar payı değil, sizin kitleniz önemli.
- Webmaster paneli sunuyor mu? Veri alamadığınız bir kanalı yönetemezsiniz.
- Türkçe desteği nasıl? Türkçe sorgularda sonuç kalitesi değişken olabiliyor.
- Reklam seçeneği var mı? Organik görünürlüğün yanında ücretli kanal da varsa değerlendirme değişir.
Beş sorunun hepsine olumlu cevap veren motor sayısı az. Bu liste, zamanınızı nereye ayıracağınızı hızlıca netleştiriyor.
Tarayıcı ve motor ilişkisi
Varsayılan motor etkisi
Kullanıcıların çoğu tarayıcısının varsayılan arama motorunu değiştirmiyor. Bu yüzden tarayıcı pazar payı, arama motoru payını doğrudan etkiliyor.
Edge'in Windows'ta varsayılan olması Bing'i, Yandex Tarayıcı'nın yaygınlığı Yandex'i besliyor.
Tarayıcı içi yapay zekâ
Tarayıcılara gömülen yapay zekâ asistanları, arama kutusuna yazmadan cevap almayı mümkün kılıyor. Bu, arama trafiğinin dağılımını değiştiren yeni bir katman.
Ne yapmalı?
Tarayıcı düzeyindeki bu değişimleri doğrudan etkileyemezsiniz. Yapabileceğiniz şey, kendi indeksini kuran motorların sitenize erişebildiğinden emin olmak ve içeriğin soruları net yanıtlamasını sağlamak.
Gizlilik motorları gerçekte ne kadar farklı?
"Gizlilik odaklı" etiketi geniş bir aralığı kapsıyor. Aralarındaki farklar pratikte şu başlıklarda ortaya çıkıyor.
Veri toplama düzeyi
Bazı motorlar hiçbir kayıt tutmadığını söylüyor, bazıları anonimleştirilmiş kayıt tutuyor. Hangisinin ne yaptığı gizlilik politikasında yazıyor ve bu metinler zaman içinde değişebiliyor.
Gelir modeli
Reklamla çalışan bir gizlilik motoru, reklamı bağlama göre gösteriyor: arama kelimesine bakıyor ama sizi profillemiyor. Abonelikle çalışan Kagi gibi motorlarda reklam hiç yok.
Gelir modeli, motorun gizlilik vaadini ne kadar sürdürebileceğinin en iyi göstergesi.
Sonuç kaynağı şeffaflığı
Bazı motorlar sonuçları nereden aldığını açıkça yazıyor, bazıları yazmıyor. Şeffaf olanlar değerlendirme açısından daha güvenilir.
Pratik seçim önerisi
Google sonuçlarını takipsiz istiyorsanız Startpage, Bing tabanlı ve yerleşik bir deneyim istiyorsanız DuckDuckGo, gerçekten bağımsız sonuç istiyorsanız Mojeek, reklamsız deneyim için Kagi mantıklı seçimler.
Kurumsal kullanımda alternatif motorlar
Rakip analizi ve sıralama kontrolü
Kişiselleştirmesiz motorlar, bir sayfanın gerçek sıralamasını görmek için pratik. Google'da gizli sekme açmak kişiselleştirmeyi tamamen kaldırmıyor.
İçerik araştırması
Farklı indeksler farklı kaynakları öne çıkarıyor. Bir konuda araştırma yaparken iki farklı motoru kullanmak, Google'ın göstermediği kaynakları ortaya çıkarabiliyor.
Telifsiz görsel bulma
Openverse gibi açık lisans odaklı motorlar, içerik üretiminde telif riskini ortadan kaldırıyor. Rastgele bulunan görselleri kullanmak yerine bu kaynaklara yönelmek doğru alışkanlık.
Ekip içinde yaygınlaştırma
Pazarlama ekibinin tarayıcısında ikinci bir arama motoru tanımlı olması, rutin kontrolleri kolaylaştırıyor. Haftalık sıralama kontrolü için ayrı bir araç satın almaya gerek kalmıyor.
Özetle
Alternatif arama motorlarının çoğu kendi indeksine sahip değil; Bing veya Google sonuçlarını farklı bir arayüzle sunuyorlar. Bu yüzden "yirmi motora ayrı ayrı optimize etmek" diye bir iş yok.
Pratik sonuç şu: kendi indeksi olan motorlar için panel kurun, botların engellenmediğinden emin olun ve teknik temelleri sağlam tutun. Geri kalanı kaynak indeksteki durumunuza bağlı.
Arama görünürlüğünüzü bütün motorlarda büyütmek için Clicks'us SEO ajansı ekibiyle görüşün.
Sıkça sorulan sorular
Arama motorları nelerdir, isimleri neler?
Google, Bing, Yandex ve Baidu kendi indeksine sahip büyük motorlar. Gizlilik odaklılar arasında DuckDuckGo, Startpage, Brave Search, Mojeek, Qwant ve SearXNG var. Amaç odaklı olanlar ise Ecosia, WolframAlpha, Openverse ve Kagi gibi isimler.
Google dışında hangi arama motoru kullanılabilir?
Gizlilik önceliğinizse DuckDuckGo, Startpage veya Brave Search; bağımsız sonuç istiyorsanız Mojeek; hesaplama için WolframAlpha; telifsiz görsel için Openverse; reklamsız deneyim için abonelikli Kagi uygun seçenekler.
En detaylı arama motoru hangisidir?
İndeks büyüklüğü açısından Google ve Bing önde. Ancak 'detaylı' ihtiyaca göre değişir: hesaplamalı sorularda WolframAlpha, açık lisanslı görsellerde Openverse, birden fazla kaynağı birleştirmek istediğinizde SearXNG gibi meta motorlar daha iyi sonuç verir.
DuckDuckGo için ayrı SEO çalışması gerekir mi?
Hayır. DuckDuckGo sonuçlarının önemli kısmını Bing indeksinden alıyor, bu yüzden Bing tarafında iyi olmak yeterli. Buna karşılık Mojeek ve Brave Search kendi indekslerini kurdukları için sitenizin bu tarayıcılara erişilebilir olması gerekiyor.
Ixquick ve CC Search hâlâ var mı?
Hayır. Ixquick aynı ekibin Startpage hizmetiyle birleşti ve ayrı bir motor olarak bulunmuyor. CC Search ise Openverse adıyla devam ediyor. Bu iki ismi hâlâ listeleyen kaynaklar yıllardır güncellenmemiş demektir.
Yapay zekâ asistanları arama motoru sayılır mı?
Klasik anlamda değiller; sonuç listesi yerine cevap üretiyorlar. Ama aynı ihtiyacı karşıladıkları için görünürlük planlamasında birlikte değerlendirilmeleri gerekiyor. Copilot'ın arama katmanı Bing'e dayandığı için Bing'de indekslenmek burada da önemli.
Türkiye'de Google dışında hangi motor önemli?
Yandex, Türkiye'de kayda değer bir kullanıcı kitlesine sahip ve kendi indeksiyle çalışıyor. Bing de doğrudan payının yanında Yahoo, DuckDuckGo ve Copilot'u beslediği için toplam etkisi tek başına görünen rakamdan büyük.




Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.