Canonical URL Nedir? Nasıl Kullanılır?

Canonical URL, aynı ya da çok benzer içeriğin birden fazla adresten erişilebildiği durumlarda, arama motorlarına “asıl adres budur” demenizi sağlayan bir işarettir. HTML’de sayfanın <head> bölümüne şu şekilde eklenir:

<link rel="canonical" href="https://ornek.com/urun/kirmizi-ayakkabi">

Bu etiket bir emir değil, güçlü bir öneridir. Google sinyalleri değerlendirir ve çoğu zaman gösterdiğiniz adresi asıl kabul eder; ancak çelişkili sinyaller varsa başka bir adresi seçebilir.

Canonical neden gerekli?

Bir web sitesinde aynı içerik farkında olmadan onlarca adrese dağılabilir. En yaygın örnekler şunlardır:

1. Filtre ve sıralama parametreleri: /ayakkabi?renk=kirmizi&sirala=fiyat
2. Kampanya takip parametreleri: ?utm_source=instagram
3. Sonunda eğik çizgi olan ve olmayan sürümler
4. Büyük-küçük harf farkları
5. Aynı ürünün birden fazla kategori altında görünmesi
6. Yazdırma sürümü veya sayfalanmış içerik varyasyonları

Bu adreslerin her biri Google için ayrı bir sayfadır. Sonuç: tarama bütçeniz aynı içeriği tekrar tekrar taramakla harcanır, gelen bağlantıların değeri farklı adreslere dağılır ve hangi sürümün sıralanacağına siz değil Google karar verir. Canonical etiketi bu dağılmayı toparlar; sinyalleri tek bir adreste birleştirir.

Canonical ile 301 yönlendirme arasındaki fark

İkisi de yinelenen içerik sorununu çözer ama farklı durumlar içindir. 301 yönlendirme kullanıcıyı ve arama motorunu zorunlu olarak başka adrese taşır; eski adres artık erişilebilir değildir. Canonical ise her iki adresi de erişilebilir bırakır, yalnızca hangisinin dizine girmesi gerektiğini söyler.

Pratik kural şudur: Sayfanın eski sürümüne kullanıcının erişmesine gerek yoksa 301 kullanın. Kullanıcının iki sürüme de erişmesi gerekiyorsa (örneğin filtrelenmiş liste sayfaları) canonical kullanın. Yönlendirme tarafının tamamını URL yönlendirmeleri rehberimizde ele aldık.

Doğru kullanım kuralları

Her sayfaya kendini işaret eden canonical ekleyin

Yinelenen içerik sorunu olmayan sayfalara da canonical eklemek iyi bir uygulamadır. Buna “öz-referanslı canonical” denir. Sayfaya ?utm_source= gibi bir parametre eklendiğinde, etiket sayesinde asıl adres korunur.

Mutlak adres kullanın

Göreli yol (/urun/ayakkabi) yerine protokol ve alan adı dahil tam adres yazın. Göreli yollar, farklı alt alan adlarında veya test ortamlarında beklenmedik sonuçlar üretir.

Tek bir canonical tanımlayın

Bir sayfada birden fazla canonical etiketi varsa Google genellikle hepsini yok sayar. Bu durum özellikle tema ve eklentinin ayrı ayrı etiket eklediği WordPress kurulumlarında sık görülür.

Canonical hedefi erişilebilir ve dizinlenebilir olmalı

Gösterdiğiniz adres 404 veriyorsa, 301 ile başka yere gidiyorsa veya noindex taşıyorsa etiket işlevsiz kalır. Canonical zinciri (A → B, B → C) de kaçınılması gereken bir durumdur; doğrudan nihai adresi gösterin.

Sayfalanmış içerikte dikkatli olun

Kategori sayfalarının ikinci, üçüncü sayfalarını birinci sayfaya canonical etmek yaygın bir hatadır. Bu durumda ikinci sayfadaki ürünler dizine hiç girmeyebilir. Sayfalanmış listelerde her sayfa kendini işaret etmelidir; “tümünü göster” sürümü varsa canonical ona verilebilir.

Sık yapılan dört hata

1. Tüm sayfaları ana sayfaya canonical etmek. Genellikle yanlış yapılandırılmış bir eklentiden kaynaklanır ve sitenin iç sayfalarının dizinden düşmesine yol açar.
2. Canonical ile noindex’i birlikte kullanmak. Çelişkili sinyaldir: “bu sayfayı dizine alma” ile “bu sayfanın değerini şuraya aktar” aynı anda söylenmiş olur.
3. HTTP ve HTTPS sürümlerini karıştırmak. Canonical hedefi sitenin kanonik protokolüyle aynı olmalıdır.
4. Farklı içerikleri birbirine canonical etmek. İki ürün gerçekten farklıysa canonical kullanmak yerine içerikleri ayrıştırmak gerekir.

Canonical’ı nasıl kontrol edersiniz?

En hızlı yöntem Search Console’daki URL denetleme aracıdır: “Kullanıcı tarafından belirtilen kanonik” ile “Google tarafından seçilen kanonik” satırlarını karşılaştırırsınız. Bu ikisi farklıysa Google sizin işaretinizi kabul etmemiş demektir; sebebi genellikle iç bağlantıların başka bir sürüme işaret etmesi ya da site haritasının farklı adresi listelemesidir.

Site genelinde toplu kontrol için bir tarayıcı (crawler) kullanmak gerekir. Taramada şu üç listeyi çıkarın: canonical’ı olmayan sayfalar, canonical hedefi 200 dönmeyen sayfalar ve kendisini işaret etmeyen sayfalar. Bu üç liste genellikle sorunların tamamını kapsar.

Ayrıca canonical sinyalinin güçlü olması için diğer sinyallerin de onu desteklemesi gerekir: iç bağlantılar, site haritası girdileri ve varsa hreflang etiketleri hep aynı adresi göstermelidir. Sinyalleri tutarlı tutmak, teknik SEO’nun genel mantığıyla örtüşür; bütüncül bakış için holistik SEO yazımıza bakabilirsiniz.

Çok dilli ve çok bölgeli sitelerde canonical

Hreflang kullanan sitelerde her dil sürümü kendi kendisini canonical etmelidir. Türkçe sayfayı İngilizce sayfaya canonical etmek, Türkçe sürümün dizinden düşmesine yol açar. Hreflang ve canonical birbirinin yerine geçmez; hreflang “bu içeriğin şu dildeki karşılığı budur”, canonical “bu içeriğin asıl adresi budur” der.

Sunucu taşıma ve site yenileme sırasında canonical

Alan adı değişikliği, HTTPS geçişi veya sunucu taşıma gibi süreçlerde canonical etiketleri en sık unutulan kalemdir. Eski alan adını gösteren etiketler yeni sitede kaldığında, yeni sayfalar dizine girmekte zorlanır. Taşıma öncesi ve sonrası kontrol listesi için sunucu değişikliği sonrası SEO kontrol listemizi kullanabilirsiniz.

Platform bazında canonical yönetimi

WordPress tarafında canonical etiketi genellikle SEO eklentisi tarafından otomatik üretilir. Sorun, temanın da kendi etiketini eklediği durumlarda ortaya çıkar; sayfada iki canonical bulunur ve Google ikisini de yok sayar. Kaynak kodunda rel="canonical" aramak bu sorunu saniyeler içinde ortaya çıkarır.

Shopify gibi hazır e-ticaret platformlarında aynı ürün birden fazla koleksiyon altında farklı adreslerle görünebilir. Platform genellikle ürünün ana adresini otomatik canonical eder; yine de tema düzenlemelerinden sonra kontrol etmek gerekir.

Özel yazılımlarda en sık karşılaşılan sorun, canonical etiketinin sayfa şablonuna sabit yazılmış olmasıdır. Bu durumda tüm kategori sayfaları aynı adresi gösterir ve iç sayfalar dizinden düşer. Etiket her zaman dinamik olarak üretilmelidir.

Canonical ve tarama bütçesi ilişkisi

Canonical etiketi Google’ın sayfayı taramasını engellemez; yalnızca dizine hangi sürümün gireceğini belirler. Yani parametreli yüzlerce adres varsa, bunlar canonical’a rağmen taranmaya devam eder. Büyük sitelerde tarama bütçesini korumak için canonical tek başına yeterli değildir; parametre üreten bağlantıların iç linklerden kaldırılması ve gerekiyorsa robots.txt ile taramanın kısıtlanması gerekir.

Buradaki denge önemlidir: robots.txt ile engellenen bir sayfanın canonical etiketi hiç okunamaz. Bu yüzden önce canonical’ın çalışmasına izin verip sonra gerçekten gereksiz olan parametreleri engellemek doğru sıradır.

Hızlı kontrol listesi

1. Her sayfada tek bir canonical etiketi var mı?
2. Etiket mutlak adres mi kullanıyor?
3. Canonical hedefi 200 kodu dönüyor mu?
4. Hedef sayfa noindex taşıyor mu?
5. İç bağlantılar ve site haritası aynı adresi mi gösteriyor?
6. Sayfalanmış listelerde her sayfa kendini mi işaret ediyor?
7. Search Console’da seçilen kanonik, sizin belirttiğinizle aynı mı?

Bu yedi maddeyi düzenli olarak kontrol eden sitelerde yinelenen içerik kaynaklı sıralama dalgalanmaları büyük ölçüde ortadan kalkar.

Özetle

Canonical etiketi, sitenizin kendi içinde kendisiyle yarışmasını engelleyen sade ama kritik bir işarettir. Her sayfanın kendini işaret ettiği, hedeflerin erişilebilir olduğu ve iç bağlantılarla site haritasının aynı adresi gösterdiği bir yapı kurduğunuzda, tarama bütçeniz verimli kullanılır ve bağlantı değeri tek adreste toplanır. Küçük bir etiket, çoğu zaman aylarca süren sıralama dalgalanmalarının sessiz sebebidir.